در روز چهارشنبه 21 اسفند 1392 میزگردی در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران(ایرانداک) برگزار شد. در این جلسه موضوع سرقت علمی پایان نامه ها مورد بررسی قرار گرفت. البته در ابتدای جلسه ظاهرا(چون من با تاخیر به جلسه آمدم) بحث فرهنگ‌سازی هم مطرح شد. اما در مجموع جلسه در مورد «بگیر و ببند» بود. یعنی چطور جریمه کنیم، اخراج کنیم و ...من در پایان جلسه که نوبت به اظهار نظر آدمهای «پیرامونی» میزگرد رسید، گفتم که موضوع نباید فقط از جنبه سلبی آن مورد توجه قرار گیرد بلکه جنبه‌های ایجابی هم مهم است. منظور من این است که فقط نباید «بگیر و ببند» مد نظر قرار گیرد(هرچند که آن نیز در جای خود ضروری است)، بلکه باید به جنبه های فرهنگ‌سازی، آموزشی و تشویقی بیشتر توجه شود. در آن جلسه عرض کردم که همه‌ی ما باید در این زمینه اقدام کنیم و هرکدام از خودمان شروع کنیم. اقداماتی که به نظر من باید انجام شود عبارتند از:

1. ایجاد فضای علمی

 پروفسور رفیع‌پور در کتاب «موانع رشد علمی ایران و راه‌حل‌های آن» مثالی از دانشگاهی آمریکایی میزند که در آن استادان در هنگام ناهار که به «براون بگ سشن» معروف است، به مباحثات علمی می‌پردازند و چه بسا ایده‌های نابی که در این زمان بر آنها هویدا می‌شود. فضای دانشگاه باید به‌گونه‌ای باشد که آدم‌ها را به سوی مباحثات علمی و ایده‌پردازی رهنمون شود. در سال 2005 برای اولین بار مقاله‌ای بین‌المللی داشتم که در ویلارئال پرتغال ارائه کردم. در زمان ارائه‌ی مقاله سوال و جواب‌هایی مطرح شد که همگی برانگیزاننده و مثبت بود. مباحثات من با یکی از دانشجویان دکتری دانشگاه فلوریدا که اهل آمریکای جنوبی بود تا زمان ناهار و پس از آن ادامه یافت و فرد یاد شده اصرار داشت که باید یک متدولوژی مناسب برای این کار تدوین کنیم. وقتی این گونه کنفرانس‌ها را با نمونه‌های مشابه ایرانی مقایسه میکنم در می‌یابم که فضای علمی یعنی جوی که در آن هدف همه، افزایش یادگیری و دانش باشد؛ وجه افتراق آنهاست. درمورد پایان‌نامه و رساله هم داشتن فضای مباحثات علمی و نوع نگاه علمی به مسائل حتی در سالن غذاخوری و هنگام استراحت مفید خواهد بود. 

2. تشویق و تنبیه به میزان لازم


ادامه مطلب ...